تبلیغات
علمی ومذهبی

علمی ومذهبی
 
نویسندگان

مقدمه: نکاح منقطع یک نوع ازدواج بحث انگیز بوده که نه تنها دربین مکاتب آسمانی مختلف کمترمثل و مانندی داشته حتی مشروعیت آن مورد اتفاق فرق اسلامی نبوده و علمای اهل سنت و جماعت آن را مشروع نمیدانند. اهل سنت معتقد هستند که تاسیس مذکور بعد از پیامبر(ص) بوسیله خلیفه دوم نسخ گردید ، علمای شیعه معتقد هستندکه هیچیک ازخلفا حق قانونگذاری نداشته اند ونمیتوانسته اند قانونی را نسخ نمایند. بنابراین نکاح منقطع بعد از دوران نبوت مانند زمان آن حضرت باید مجاز باشد. در این مقاله درمورد احکام صیغه موقت (ازدواج موقت) بحث کرده و در مقاله های دیگر عقلائی بودن و مشروع بودن این نوع ازدواج مورد بحث قرارخواهد گرفت.

مرد میتواند چندین زن منقطعه بگیرد: مهمترین فرق ازدواج دائم و منقطع جنبه های اجتماعی آنها میباشد . زوجین درنکاح منقطع بقاء خانواده را مد نظر قرار نمیدهند و بنا به ملاحظات دیگر دست به ازدواج میزنند لذا در این نوع ازدواج جنبه های اجتماعی برای تداوم زندگی مد نظر قرار نمیگیرد و داشتن حتی چهار زن دائم مانعی برازدواج یا ازدواجهای منقطع نخواهد بود.

شرایط اساسی نکاح منقطع: دو شرط اساسی  درنکاح منقطع لازم میباشد ؛یکی از این شرایط ذکر مدت معین در عقد میباشد ، بنابراین باید در نکاح منقطع مشخص گردد که نکاح برای یک ماه یا یک سال یا ده ماه  ویاحتی یک ساعت  میباشد. ولی مدت را درنکاح منقطع نمیتوان به عده دفعات نزدیکی تعیین نمود مثلا ً زن ومردی که قصد ازدواج با هم را دارند نمیتوانند طول مدت ازدواج خود را به یک یا ده بار زناشویی تعیین نمایند. اما دومین شرط اساسی نکاح منقطع تعیین مهر میباشد ، برخلاف آنکه عدم ذکر مهر در نکاح دائم موجب بطلان آن نبوده ولی براساس ماده 1095 ق م «درنکاح منقطع عدم ذکر مهر درعقد موجب بطلان آن میباشد»همچنان که گفته شد در عقد منقطع به تدوام زناشویی و زندگی زناشویی واستحکام روابط خانوادگی کمتر توجه شده است و عوض (مهر) در این نوع ازدواج مهم بوده و از ارکان این نوع نکاح میباشد. بنابراین هرگاه مهردر نکاح منقطع مالیت نداشته باشد یا مجهول باشد و یا شوهر قدرت برتسلیم آنرا نداشته باشد ، نکاح منقطع باطل میباشد. زن بوسیله عقد نکاح مالک مهر خواهد بود منتها مالکیت زن نسبت به مهردراین نوع عقد برخلاف نکاح دائم ، به صورت متزلزل بوده و مشروط به تمکین او در تمامی مدت مقرره در نکاح میباشد. زن میتواند درنکاح منقطع ازتمکین امتناع نماید تا مهر خود را دریافت دارد . با وجود این اگر زن ، در نکاح منقطع تمکین نکند مستحق مهر نخواهد بود، چنانچه قسمتی از مدت را تمکین نکند به همان نسبت از مهر او ساقط میگرددولی اگر زن از شوهر خود تمکین کند ولی مرد تا انقضاء مدت نزدیکی ننماید زن مستحق مهر خواهد بود، زیرا شوهر تفویت منفعت از خود کرده است.

ریاست خانواده و نفقه نکاح منقطع :درنکاح منقطع نیز مانند نکاح دائم ریاست خانواده با مرد میباشد . در این نوع از نکاح زن حق نفقه ندارد مگر اینکه شرط شده باشد این در حالی است که درنکاح دائم نفقه زن به عهده شوهر او است و شوهر باید نفقه زن را تامین نماید.

 توارث : براساس ماده 940 قانون مدنی توارث بین زوجین منحصر به نکاح دائم میباشد.  قول مشهور فقهای امامیه نیز آن را  تائید مینماید براساس قول مشهور حتی زوجین  نمیتوانند  در نکاح منقطع ، توارث را شرط نمایند چرا که شرط توارث در مورد مزبور شریک قرار دادن غیر وارث در ترکه است که برخلاف نظم اجتماعی بوده و قوانین مذکور قوانین آمره میباشد.  البته از بین علمای شیعه قاضی ، ابن ابی عقیل و سید مرتضی معتقد هستند  که در نکاح منقطع زوجین از یکدیگر ارث میبرند [1] ، عده ای از متاخرین نیز معتقد هستند که در نکاح منقطع زوجین از یکدیگر ارث نمی برند ، مگر اینکه شرط توارث شده باشد.

فسخ و بذل مدت در نکاح منقطع : شاید موقت بودن نکاح منقطع موجب این تردید شود که این نوع ازدواج قابل فسخ نبوده ولی باید بگوئیم که این نوع ازدواج  نیز قابل فسخ میباشد.ما از ادامه  بحث در این مورد و در مورد انواع فسخ خودداری میکنیم و اما بذل  که در لغت به معنی بخشیدن بوده و در مورد نکاح منقطع عبارت از واگذاری بقیه مدت نکاح منقطع میباشد. در حقیقت بذل مدت در نکاح منقطع به جای طلاق استفاده میشود در نکاح منقطع طلاق وجود ندارد بذل مدت اگر چه هبه مدت نیز گفته میشود ولی ایقاع بوده لذا اولاً موافقت زن لازم نبوده و ثانیاً اگر زن دیوانه و یا صغیر باشد آنرا میتوان بذل مدت کرد  با توجه به اینکه  بسیاری از حقوقین ایقاع مکره را صحیح نمیدانند لذا بذل مدت اگر به اکراه صورت بگیرد و مرد مجبور و مکره به آن شود صحیح نخواهد بود و با توجه به نظر مشهور و نظر اکثر حقوقدانان رضایت موخر شوهر نیز موجب صحت آن نخواهد شد.

در بذل مدت رعایت شرایط طلاق مانند طهر غیر مواقعه و حضور عدلین لازم نیست.

مهر در مورد فسخ و بذل مدت و فوت :  اگر فسخ در نکاح دائم قبل از نزدیکی  صورت بگیرد و علت فسخ عنن باشد ، زن مستحق نصف مهر خواهد بود ولی در نکاح منقطع  هرگاه نکاح قبل از نزدیکی فسخ گردد ، خواه از طرف شوهر باشد یا زن ، زن حق مهر نخواهد داشت. ولی چنانچه فسخ پس از نزدیکی صورت بگیرد ، زن مستح تمامی مهر خواهد بود، درنکاح منقطع هرگاه شوهر قبل از نزدیکی تمام مدت نکاح را ببخشد ، باید نصف مهر را بدهد ، این قاعده در مورد طلاق قبل از نزدیکی نیز قابل اجرا میباشد. ولی اگر شوهر با زن نزدیکی کرده و بعد از نزدیکی تمام مدت را ببخشد ، زن مستحق تمام مهر خواهد بود. با وجود این اگر زن پس از نزدیکی ، تمکین ننماید ، نسبت به آن مدت مهر تقسیط خواهد شد، به عبارت دیگر زن فقط نسبت به مدتی که از شوهر تمکین کرده است میتواند از مهر  بهره مند شود

در مورد فوت نیز باید بگوییم که نکاح منقطع در اثر فوت یکی از زوجین ، چه قبل از نزدیکی بوده و یا بعد از نزدیکی باشد ، تغییری در وضعیت مهر ایجاد نمینماید و در هر حال شوهر یا ورثه شوهر باید از مال شوهر تمامی مهر زن را پرداخت نمایند.

عده در نکاح منقطع :  1- در این نوع ازدواج نیز زنان یائسه و زنانی که شوهر با او نزدیکی ننموده باشد، عده وجود ندارند  2- عده زن حائل به عبارت دیگر زنانی که حامله نیستند دو طهر میباشد واگر زن با اقتضای سن عادت زنانگی نبیند ، چهل و پنج روز خواهد بود. [2]   3- عده زن حامل :عده طلاق و فسخ نکاح و بذل مدت و انقضاء ان در مورد زن حامله تا وضع حمل میباشد. [3]   4-عده وفات چه در دائم و چه در منقطع درهر حال چهار ماه  و ده روز میباشد. [4]



[1] - امامی ، حسن ، حقوق مدنی جلد پنجم صفحه 109

[2] - براساس قول مشهور فقهای امامیه و ماده 1152 قانون مدنی

[3] - ماده 1153 قانون مدنی

[4] - ماده 1154 قانون مدنی




طبقه بندی: ازدواج موقت(متعه)،
[ پنجشنبه 1 دی 1390 ] [ 06:54 ب.ظ ] [ محمدرضا عباسی ]
نظرات
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
بک لینک طراحی سایت