تبلیغات
علمی ومذهبی

علمی ومذهبی
 
نویسندگان

در این مقاله نظام حقوقی اسلام را با نظامها حقوقی دیگر کشورهای دنیا مقایسه خواهیم کرد. قبل از شروع بحث لازم است بگویم که امروزه کشورهای غربی به خاطر  برتری در تکنولوِژی  و بالاخص داشتن انواع تسلیحات نظامی  خفه کننده و وسایل تبلیغاتی نه تنها اموال مادی دیگر کشورها را به یغما میبرند ، و برای تصاحب مخازن نفت و گاز و طلا وغیره دیگر کشورها ،در آن کشورها همیشه جنگ و خونریزی راه می اندازند ، بلکه توانائی ها و دارائی ها و فرهنگها و گذشته دیگر کشورها را منکر شده و دارائی های معنوی آنها را نیز مصادره میکنند . مثلاً گیاه یا میوه ای که خاستگاه طبیعی آن فلان کشور آسیائی است و شاید بعد از چند کشور به یک کشورغربی رفته باشد، انها آن کشور غربی  را خاستگاه طبیعی آن گیاه یا  میوه اعلام میکنند.  اگر فلان وسیله  صدها سال پیش درفلان کشور آسیائی یا اروپائی اختراع شده باشد ، انها سعی میکنند که یکی از کشورهای اروپائی را اولین کشوری بدانند که فلان وسیله در آنجا اختراع شده است.  آنها فرهنگهای خوب کشورهای دیگر را پوچ پنداشته و فرهنگهای غلط خود را خوب موجه میکنند. دراین مقاله و شاید در چند مقاله دیگر به برتریهای نظام حقوقی اسلام  خواهیم پرداخت . لازم به ذکر است که کشورهای اروپائی نسبت به رویه های غلط حقوق خود تعصب نشان داده و به راحتی دست از  مبانی غلط حقوقی خود برنمیدارند.

نظام حقوقی کشورهای اسلامی :در ابتدا لازم است بگویم که با وجود برتریهای که نظام حقوقی اسلام دارد  و با وجود اینکه مبانی حقوقی اسلام به خاطر زحمات شبانه روزی و خستگی ناپذیر فقها و علمای اسلام جزء‌بهترین و قویترین مبانی حقوقی است ولی به خاطر دلائل متعدد ، ادارات کشورهای اسلامی حتی کشور عزیزمان ایران از ضعف سیستم حقوقی رنج میبرد ، خیلی از ادارات ما از بعد حقوقی قابل نقد میباشد .در حقیقت شاید توسعه یک کشور را بتوان مدیون دو چیز دانست؛یکی تکنولوژی  و بالاخص تکنولوژی اطلاعاتی و دومی سامان بخشیدن به قوانین و مقررات حقوقی و اداری آن کشور . ولی همچنان که گفتیم در این ابعاد سیستم اداری کشورهای اسلامی حتی کشور ما جای نقد دارد به عنوان مثال با وجود اینکه از نظر شرع مقدس اسلام ، فعالیت در سیستم قضائی نیازمند تخصص فقهی و حقوقی است ولی در واحدهائی مانند دادستانی مالیاتی به تخصص حقوق توجه نمیشود  و با وجود اینکه در مقررات قبلی استخدام فارغ التحصیلان حقوق در دادستانی انتظامی مالیاتی در اولویت بود، امروزه بین فارغ التحصیل حقوق و دیگر رشته ها هیچ تفاوتی قائل نمیشوند و نتیجه آن نیز این هست که  دادستانی انتظامی مالیاتی به جای پرس وجو وتحقیق علمی در مورد فساد مالی و مالیاتی حالت ریش سفیدمدارانه پیدا میکند.

برتری های نظام حقوقی اسلام: اگر بدون تعصب به نظام های حقوقی مختلف توجه شود ، درخشش نظام حقوقی اسلام در خیلی جهات به چشم میخورد در این مقاله  در مورد یکی از مهمترین مقررات حقوقی بحث خواهیم کرد و به جرات میتوان گفت که این موضوع اصلی ترین بحث حقوقی میباشد  و آن  چیزی نیست جز « تملیکی بودن بیع ».

اهمیت موضوع: به جرات میتوان گفت که مهمترین بحث حقوقی ، مبحث توافقات و قراردادها میباشدو در این میان نیز مهمترین بحث ، نوع عقود بالاخص  «تملیکی و عهدی »بودن عقود میباشد

تملیکی بودن بیع : منظور از تملیکی بودن عقد بیع این است که انتقال مبیع به خریدار و ثمن به فروشنده با ایجاب و قبول واقع شود . همین که خریدار و فروشنده در باره مباله دو کالا و شرایط آن توافق کردند ، مبیع و ثمن خود به خود مبادله میشودو نیاز به کار دیگری ندارد. اینکه  علم حقوق  چنان  پیشرفت نماید که صرف توافق طرفین در مورد الزام آور بودن عقد بیع را بپذیرد چیزی است که در حقوق اسلام پذیرفته شده است و به قول یکی از اساتید حقوق:« تملیکی بودن عقد بیع ، که در حقوق اسلام پذیرفته شده و به عنوان امر بدیهی در قانون مدنی آمده است. درحقوق اروپائی امری است نو که هنوز هم پاره ای از کشورها آن را قبول نکرده اند.»[1] گرچه استاد کاتوزیان در صدد بیان برتریهای نظام حقوقی اسلام نیست . ولی از طرز بیان ایشان  فهمیده میشود که چقدر موضوع مهم بوده و ایشان نیز به این امر واقف میباشد. در حقوق سویس ، هنوز هم بیع در زمره عقود عهدی است و قانون تعهدات سویس درتعریف آن میگوید:« قراردادی است که به موجب آن فروشنده تعهد میکند، در برابرپولی که خریدار تعهد به پرداختن آن کرده است ، مبیع را به او منتقل و تسلیم کند.»[2]

تملیکی بودن عقد بیع بنا به دلائل زیر برتری بوده و در حقوق ، یک نوع پیشرفت و ترقی محسوب میگردد.

الف- حق وجمع آن حقوق یک امر اعتباری بوده و  اراده انسانها میتوانند بدون در نظر گرفتن عوامل زاید ، این انتقال را اعتبار ببخشد . در حقیقت کشوری که اصول حقوقی آن کشور بتواند تا این اندازه پیشرفت کند که به  صرف تلاقی اراده ها  انتقال را صحیح بداند از مبانی حقوقی برتری برخوردار بوده و قابل تقدیر است.

ب- همچنان که قبلاً نیز گفته ایم  ، درحقوق خصوصی اصل بر آزادی اراده ها است و هرچقدر طرفین بتوانند آزادانه تصمیم گرفته و قرارداد منعقد نمایند  اصول حقوقی در آن بیشتر رعایت میشود. اینکه طرفین بتوانند فقط با یک اراده ، عقد را منعقد نمایند خود به سمت این آزادی بوده . چه آزادی برتر و بالاتر از اینکه طرفین بتوانند به صرف تصور مالکیت را انتقال بدهند.

ج-همچنان که گفتیم گرچه حقوق اسلام اولین حقوقی بوده که تملیکی بودن بیع را پذیرفته است ولی امروزه میبینیم که کشورهای پیشرفته دنیا دست از آداب و سنت های دیرینه خود کشیده اند و با تمام تعصبی که به فرهنگ خود دارند تملیکی بودن بیع  را پذیرفته اند. درحقوق قدیم فرانسه ، اصل عهدی بودن بیع پذیرفته شده بود. ولی ، قانون مدنی فرانسه سنت دیرینه خود را شکست و بیع را در زمره عقودتملیکی قرار داد. بنابراین ، درحقوق کنونی فرانسه مبیع با عقد منتقل میشود نه با تسلیم .[3] و بالاخره در تمدن تازه تاسیس آمریکا نیز مالکیت با عقد منتقل میشود، مگر اینکه موکول به تسلیم سند یا کالا شده باشد.  آری آمریکا به خاطر تازه تاسیس بودنش ، تعصب چندانی به فرهنگها و قوانین و مقررات گذشته ندارد.

د - در راستای پیشرفت علوم دیگر علم حقوق  نیز باید پیشرفت کند ، امروز با توسعه صنعت و تجارت ، باید خرید و فروش اجناس تولید شده نیز باید سهل و آسان شود.  خریدار باید اطمینان نماید آنچه که خریداری نموده است را مالک میباشد، و این با تملیکی بودن عقد بیع امکان پذیر است.



[1] - کاتوزیان ، ناصر، حقوق مدنی جلد اول صفحه 30

[2] - ماده 184 قانون تعهدات سویس ، مواد 714 ، 717 قانون مدنی سویس

[3] - ماده 1134 قانون مدنی فرانسه




طبقه بندی: برتریهای نظام حقوق اسلام نسبت به نظامهای حقوقی دیگر کشورها،
[ پنجشنبه 8 دی 1390 ] [ 09:42 ب.ظ ] [ محمدرضا عباسی ]
.: Weblog Themes By Iran Skin :.

درباره وبلاگ

آخرین مطالب
لیست آخرین مطالب
آمار سایت
بازدیدهای امروز : نفر
بازدیدهای دیروز : نفر
كل بازدیدها : نفر
بازدید این ماه : نفر
بازدید ماه قبل : نفر
تعداد نویسندگان : عدد
كل مطالب : عدد
آخرین بروز رسانی :
بک لینک طراحی سایت